Hronološki okviri

Zbirka Kosmaj sadrži predmete iz rimskog doba, od 1. do 4. veka.

Formiranje fonda

Fond zbirke čine predmeti pronađeni tokom sistematskih iskopavanja nekropole Gomilice, u ataru sela Guberevac na Kosmaju. Tom prilikom konstatovan je 361 etažni grob spaljenih pokojnika tipa Mala Kopašnica – Sase, sa uobičajenim grobnim inventarom: keramičkim i staklenim posudama, svetiljkama, novcem, nakitom i ukrasnim predmetima od metala, koštanim nalazima, i dr. Istraživanjima je potvrđeno prisustvo stanovništva različitog porekla koje je za potrebe rada u kosmajskim rudnicima migriralo u ove oblasti. To se vidi i po praktikovanju brojnih kultova na nekropoli, kao što je, na primer, kult Zagrobne Venere (prilaganje terakota Venere u grobove), inače redak na našim prostorima. Takođe, u jednom grobu pronađene su olovne tablice sa urezanim imenima prokletih – Tabellae defixionum.

Rudarstvo u doba Rima

Značaj zbirke Kosmaj, kao i Zbirke Dunjić iz Narodnog muzeja u Beogradu, koja joj je po poreklu i sadržaju najsličnija, ogleda se pre svega u potencijalu za razumevanje uloge Kosmaja kao rudarskog basena, velikog eksploatacionog i prerađivačko-topioničarskog punkta, odakle je Rimsko carstvo snabdevano metalima.

Kustos: dr Mirjana Glumac, muzejski savetnik

m.glumac@narodnimuzej.rs

Pročitajte više