Hronološki okviri

Zbirka Kosmaj hronološki je opredeljena u period od 1. do 4. veka.

Formiranje fonda

Zbirka Kosmaj sadrži predmete sa sistematskih i sondažnih iskopavanja i rekognosciranja kosmajskog basena, između Stojnika, Guberevca, Baba i Parcana. Najveći deo potiče sa sistematish iskopavanja nekropole Gomilice u ataru sela Guberevac. Na nekropoli je konstatovano 370 grobova, gotovo svi jednog tipa, grobovi spaljenih pokojnika tipa Mala Kopašnica – Sase. U zbirci se čuvaju i predmeti sa istraživanja stojničkog utvrđenja (Grad, Gradište), Prutena, Purine Čerge, Guberevca, Bučja, zidanih grobnica tipa area maceria cincta na lokalitetu Reka i nekropole na lokalitetu Rt. Osim posuda, nakita, medicinskih i kozmetičkih instrumenata, rudarskih posuda i alatki, nađeni su fragmenti mozaika, freski i kamene plastike, te terakote, olovne tablice prokletih/kletvene tablice i kristali.

Rudarstvo u doba Rima

Provincija Gornja Mezija (veći deo današnje Srbije), za rimsku Imperiju je provincija ruda. Kosmajski rudnici, pod direktnom carskom upravom, eksploatisani kroz čitav period rimske dominacije, bili su među najznačajnijim po proizvodnji srebronosne rude olova i gvožđa, odakle je Carstvo snabdevano metalima. Centar oblasti, nalazio se u Stojniku (Demessusu). Istraživanjima je potvrđeno prisustvo stanovništva različitog porekla koje je deportovano iz svih delova carstva za rad u rudnicima i ono koje je migriralo privučeno ekonomskim procvatom Kosmaja

Kustos: dr Mirjana Glumac, muzejski savetnik

m.glumac@narodnimuzej.rs

Pročitajte više